De Rotterdamse Dakendagen laten zien: er is nog zoveel ruimte onbenut

De aanleiding was even simpel als urgent: Rotterdam heeft te weinig ruimte. Althans, op straatniveau is er te kort, op de daken daar liggen de onbenutte meters. Er is zelfs ruim achttien vierkante kilometer plat dak waar kansen liggen. Sinds 2014 maken Léon van Geest en Nikki Kamps zich samen met alle andere medewerkers van De Rotterdamse Dakendagen sterk voor het potentieel van het dak. Niet met droge beleidsnota’s, maar door mensen letterlijk naar boven te brengen. Door de daken open te stellen voor publiek, indrukwekkende activiteiten te organiseren en educatie te bieden, laten de Dakendagen zien wat er mogelijk is: sporten, dansen, samenkomen en zélfs genieten van de natuur op hoogte. Het festival is daarmee niet alleen een reeks evenementen, maar vooral een uitnodiging om anders naar de stad te kijken.

Samenkomst van ideeën

Als je iets wilt veranderen, moet je aandacht vragen. Daar waren directeuren Léon en Nikki het over eens. Nikki hield zich op jonge leeftijd al bezig met festivals die cultuur, kunst en een visie over de stad samenbrengen. En Léon is met zijn kijk op architectuur altijd gefascineerd geweest door de transformatie die Rotterdam door de jaren heen is ondergaan. “We zijn in de Tweede Wereldoorlog gebombardeerd en hebben vervolgens een bijzondere groei doorgemaakt”, vertelt hij. “Als je op het dak staat, kun je dat het beste zien. Je kunt bezoekers zo meenemen in de geschiedenis, de groei en de toekomst.”
Mensen laten nadenken over ruimte, het potentieel van de stad laten zien en ze verbinden met kunst en cultuur. “Dat hadden we ook in kelders kunnen doen”, zegt Léon lachend. “Maar het uitzicht op een dak spreekt toch meer aan. Het dak is een Triple-A-locatie. Iedereen wil het dak op. Het wordt niet voor niets vaak gebruikt in films. En toch laten we die ruimte grotendeels liggen.”

Focus op Rotterdam Central District

In voorgaande jaren maakte het festival indruk met een loopbrug over de Coolsingel, was er een grote glijbaan vanaf het dak van het Maritiem Museum en een wandelconcert boven de Hofbogen. Dit jaar richt het festival zijn blik op het Rotterdam Central District. “Het is het meest verdichte stukje stad”, vertelt Léon. “Juist hier is de noodzaak om anders te kijken het grootst. Het RCD is een gebied waar wonen, werken, reizen en verblijven samenkomen en waar de druk op de ruimte voelbaar is.” Naast het openstellen van zo’n vijftig daken waar educatie, cultuur en horeca te vinden zal zijn, staat de spotlight op het Schiekadeblok.

“Voor het Schiekadeblok zijn er ideeën om in de toekomst een aaneengesloten dak te maken, toegankelijk voor mensen”, vertelt Nikki. “We laten deze editie al zien wat er mogelijk is door een wandeling te organiseren over de daken. Het gebied heeft een hele rijke geschiedenis. Dertig jaar geleden was het een plek waar je liever niet kwam, nu is het een creatieve broedplaats.” “Bovendien staat het gebied aan de vooravond van grote bouwplannen”, gaat Léon verder. Het is dus mooi om bezoekers daar in mee te nemen.”

Vergroening in de hoogte

Hoe de wandeling eruit gaat zien staat nog niet vast, maar er zal ook veel aandacht uitgaan naar de groene ambities van de stad. “Vroeger had je een paar parken in een stad, nu ontstaan er steeds meer groene corridors, ook voor vogels en insecten”, vertelt Nikki. “Daken kunnen daarin een belangrijke schakel zijn.” Het vasthouden van water, hittestress verminderen en biodiversiteit stimuleren, de voordelen van groene daken worden opgesomd. “Ze zijn een relatief eenvoudige eerste stap in een versteende stad”, vervolgt Léon. “Ook kun je er zonnepanelen op plaatsen, maar de uitdaging is vooral: hoe maak je die laatste stap naar de mensen? Naar bewoners, werknemers en ondernemers. Hoe kun je ze laten voelen wat het effect is van een groen dak?”

Een samenwerking met het Natuurhistorisch Museum, vogelaars die op de daken vogels tellen of samenkomen in groene oases in de hoogte. De ruim dertigduizend bezoekers die de Rotterdamse Dakendagen op het oog heeft zullen het allemaal gaan ervaren deze twaalfde editie. In de weekenden zijn de daken geopend voor het publiek en worden er tickets verkocht. Door de week gaat de aandacht naar het bedrijfsleven en scholen. Zo hopen Nikki en Léon te laten zien dat het dak een plek is waar mensen welkom zijn en waar mooie dingen kunnen ontstaan.