Rotterdam 2126: O. Festival kijkt honderd jaar vooruit

“We weten niet wat de toekomst brengt”, vertelt Hans Blik, directeur van het O. Festival. “Dan kunnen we heel bang zijn voor het onbekende, maar we kunnen er  ook samen over nadenken. En dan zie je dat de blik toch al snel hoopvoller wordt.”

De futuristische stad uit Metropolis is inmiddels werkelijkheid geworden. Het beeld van wolkenkrabbers en geavanceerde technologie roept al snel associaties op met het moderne Rotterdam. Daarom vormt het hart van de stad volgend jaar het podium voor een nieuwe versie van dat toekomstverhaal.

Jonge generatie

Op 23 mei 2026 presenteert O. Festival een grootschalige buitenvoorstelling op en rond het Rotterdam Central District. Blik: “Het is een stadsopera waarin we vooral de positieve en fantasierijke visies willen ontdekken. We gebruiken Metropolis als kapstok, maar we hebben zelf onderzoek gedaan naar de ideeën van jongeren in de stad over de toekomst.” Hij hoopt dat ook de ondernemers in het gebied aanhaken, “zodat het een breed gedragen project wordt waarin kunst verbindt met het bedrijfsleven en andere organisaties in de stad”.

Het festival vroeg jongeren uit Rotterdam en daarbuiten op het stationsplein hoe zij de toekomst zien. Hun antwoorden liepen uiteen van vliegende auto’s en AI tot klimaatverandering en kernoorlog. “Als je over de toekomst nadenkt, vind ik het wel interessant om mensen te vragen die met technologie opgegroeid zijn en die deze verre toekomst ook echt gaan meemaken.”

Toekomstvisies

Samen met kunstenaars, componisten en theatermakers worden die toekomstbeelden vertaald naar vijf verschillende scenario’s. In elk scenario spelen de zangste, muziek, dans, spoken word en performance een rol. “Het wordt echt een interdisciplinair project”, vertelt projectleider en dramaturg Lisanne Brouwer. “Aan de hand van de toekomstscenario’s zullen vijf korte voorstellingen te zien zijn.”

Opvallend onderdeel van het project is de AI-chatbot die O. Festival speciaal voor Metropolis 2126 heeft ontwikkeld. De bot is getraind op verhalen van Rotterdammers en fungeert als een soort digitale dramaturg. “Je kunt in gesprek gaan met onze AI-chatbot”, vertelt Brouwer. “Die stelt je ook hele specifieke vragen en gaat in op de antwoorden die je geeft.”

AI als regisseur 

“En we laden kennis van de bot alleen maar met verhalen binnen het project”, legt Blik uit. “We koppelen het niet aan het internet. We zijn benieuwd wat er gebeurt als je die een jaar lang voedt met verhalen en scenario’s: welke verbanden gaat zo’n systeem leggen, en wat komt daaruit aan nieuwe ideeën?”

Waar Fritz Langs film waarschuwde voor een kille toekomst vol machines en ongelijkheid, nodigt O. Festival juist uit om samen te dromen over een leefbare stad. “Ik hoop dat mensen, door de verschillende hoopvolle, absurdistische en dystopische scenario’s die ze te zien krijgen, gaan nadenken over de keuzes die ze maken. Alles wat wij vandaag of morgen doen, heeft invloed op hoe de toekomst eruit komt te zien. Wat willen we dat er over honderd jaar van onze keuzes is geworden?”